Tool: AI Impact Assessment (Rijksoverheid)
Welke vorm heeft de tool?
Het is een assessment list met vragen over afwegingen voor het wel/niet inzetten van AI, technische robuustheid, data governance, risicobeheer, en verantwoordingsplicht.
Wat is het doel van de tool?
Het AI Impact Assessment (AIIA) is een hulpmiddel voor het maken van afwegingen bij het inzetten van kunstmatige intelligentie (artificial intelligence, AI) in een project. Het AIIA dient als instrument voor het gesprek en het vastleggen van het denkproces zodat onder andere de verantwoording, kwaliteit en reproduceerbaarheid worden vergroot.
Voor wie is de tool bedoeld?
Voor alle organisaties die mogelijk betrokken zijn bij het inkopen of ontwikkelen van AI systemen.
Zijn er speciale vereisten of benodigdheden voor het inzetten of gebruiken van de tool?
Het AIIA moet worden ingevuld met een multidisciplinaire groep personen uit de organisatie. Voor de verschillende in te vullen onderdelen, is namelijk een ander soort kennis nodig. Sommige vragen moet een data scientist beantwoorden en andere vragen een jurist.
Gebruikservaring: Kun je vertellen hoe je de tool in de praktijk gebruikt hebt, en met welk doel? Wat beviel er, en wat heb je ervan geleerd?
Wij hebben deze AIIA gebruikt in een workshop met een mediaorganisatie die wilde evalueren in hoeverre een bepaalde AI oplossing aan hun eisen voldoet. Daarin waren verschillende type medewerkers (zowel technische als meer beleid/juridische medewerkers) aanwezig. We hebben alvorens de workshop enkele basisvragen uit de AIIA beantwoord zodat er tijdens de sessie op de lastige vragen kon worden gefocust. We hebben specifieke thema’s belegd bij de medewerkers die daar het meest over wisten en gezamenlijk de meest belangrijke vragen doorlopen.
Volwassenheid: is de tool een concept in ontwikkeling, of morgen inzetbaar?
Inzetbaar
Zelfstandigheid: is de tool zelfstandig te gebruiken?
Ja
Bij welke richtlijn uit het RAAIT manifest sluit de tool aan?
Betrek belanghebbenden en faciliteer tegenspraak; Maak weloverwogen en transparante keuzes; Investeer gericht en neem verantwoordelijkheid
Bij welk uitgangspunt uit het RAAIT manifest sluit de tool aan?
Gelijke kansen en inclusiviteit; Weeg impact op de korte én lange termijn
Bij welke uitdaging van Responsible Applied AI past de tool?
AI Application (Technology); Organisation (Context)
Maker
Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat
Contactpersoon van de tool
Sophie Horsman
Wetenschappelijke publicatie
Harbers, M., Horsman, S., Wiggers, P., Aldewereld, H., Fuckner, M., Van Gemeren, C., Hajri, O., Schukking, F. and Stembert, N. (2025, October). Responsible AI in Media Organizations: Four Case Studies Implementing Ethical Tools. AI Ethics and Society.